محسن نامجو

محسن نامجو  خواننده ای است که توانست در یکی دو سال اخیر با خلق آثاری متفاوت در حوزه موسیقی نام خود را در ردیف مطرح ترین خوانندگان امروز به ثبت برساند. محسن نامجو را بسیاری پدیده ای در عرصه موسیقی معاصر دانسته اند. شکستن چهارچوب های خشک شعر و موسیقی سنتی حداقل کاری است که نامجو در عین احترام به سنت انجام می دهد. تحصیلات نا تمام نامجو در شناخت چند و چون موسیقی روز است.  آشنایی زدایی های نامجو در حوزه موسیقی اصیل ایرانی اگرچه برخی از بزرگان موسیقی سنتی  را به خشم اورد اما طلسم بسته نواهای کلیشه ای سنتی را شکست و راه را برای تلفیق گونه های مختلف موسیقی ایرانی و نواهای نوبنیاد موسیقی جهان فراهم آورد. بزعم بسیاری از منتقدین، انتشار آلبوم ترنج ، نقطه عطفی در موسیقی ایرانی به شمار می رود.

انتخاب اشعاری متفاوت از یکسو و از سوی دیگر نو آوری هایی که در کلام و نوای نامجو مستر است از او دو چهره کاملا متفاوت و متباعد ارائه نمود . تا آنجا که برخی او را پدیده ای نو در موسیقی معاصر انگاشته و با الحاق برچسب های روشنفکری وی را از تاثیرگذارترین و اندیشمند ترین خواننده و آهنگساز امروز ایران قلمداد کرده اند که البته ادا و اطوارهای بجا و نابجای او در ایجاد چنینی برداشتی بی تاثیرنبوده است. برخی دیگر نیز در کمال بی انصافی او را در ردیف ساده انگار ترین خوانندگان و توهینی به موسیقی اصیل و فخیم ایرانی به حساب آورده اند. جدای از این دو دیدگاه افراطی، به زعم ما نامجو خواننده متفاوتی است که بر کم و کیف موسیقی سنتی و مدرن آگاه است و همین دانسته هاست که آثار او را در بین تولیدات مشابه صدها خواننده رنگارنگ و همگون، متفاوت جلوه داده است. در عصری که آهنگ سازان ، برای خلق آثار خود دست به دامان شاعران بسیار ضعیف و متوسط می شوند نامجو به ارائه سروده هایی می پردازد که اشعار و ترانه های آن ها بسیاری از ویژگیهای شعر امروز را در خود ضمیمه دارد. بخشی از شهرت نامجو را باید در ارائه چنین اشعار و سروده های متفاوتی جستجو کرد. موسیقی نامجو در هیچ یک از تقسیم بندی های موسیقی امروز نمی گنجد. نه موسیقی اصیل ایرانی است و نه جاز ، نه بلوز ، نه رپ و نه راک و نه حتی پاپ… با این حال ظرفیت های همه انواع موسیقی را دارد و هرجا که جاذبه ی صدا ایجاب کند به انواع موسیقی حتی با نوای ساده یک سه تار از جهاتی به موسیقی پر طمطراق کلاسیک جهان نزدیک می شود.  آواها و نواهای محلی بومی خراسان در ساز و صدای او نمودی آشکار دارد. کلام و آهنگ نامجو همه آنچه یاد کردیم هست و نیست. تلفیق این فضا های ناهمگون قدری  بعید و مشکل به نظر می رسد اما این ناممکن در ساخته های نامجو آشکارا بروز یافته است…. قدری از ساز و کار موسیقی نامجو به الحان انسانی مربوط است. صدا ها و نواهایی که بی معنی اما پر مفهومند و بخشی از خلاء موسیقی و تنوع سازها را جبران می کند.

از میان پنج آلبوم نامجو تنها آلبوم ترنج اجازه انتشار یافت و چهار آلبوم دیگر و برخی از ترانه های پراکنده او سرنوشت بسیاری از آلبوم های خوانندگان امروز ایران زمین را دنبال کرد. عنوان موسیقی زیر زمینی شاید شایسته خواننده ای مردمی که قصد دارد نواهای او درد مردمان کشورش باشد نیست اما متاسفانه قید و بند های  قوانین موجود ، نامجو را نیز به چنین سرانجام تلخی رهنمون ساخته است…در این ویژه نامه علاوه برمعرفی اجمالی آثار محسن نامجو و ارائه مطالبی درباره او، زیباترین آثار وی را می شنویم…تمام تلاش های ما برای انجام مصاحبه با نامجو ناکام ماند با این حال او را از آثار ارزشمندی که از خود به یادگار گذاشته است با شوق تمام می خوانیم و می شنویم.

با احترام / محمد حسین بهرامیان

• ترنج موسیقی فارسی (درباره محسن نامجو)
• آثار محسن نامجو موسیقی ای از نوع طنز اجتماعی است
• صبحانه با سیگار و چایی